Ochrona Zdrowia

Apteka dla aptekarzy a jaka apteka dla pacjenta?

W ostatnim okresie pacjenci byli świadkami ożywionej dyskusji na temat tzw. ustawy

„apteka dla aptekarza” (nowelizacja ustawy Prawo farmaceutyczne), w której przejawiały się dwie skrajne opinie od zapewniających, że realizacja ustawa nie odbędzie się kosztem pacjentów do wykazujących, że doprowadzi do wyraźnych podwyżek cen leków. I należy przyznać, że rozstrzygnięcie tego sporu jest bardzo trudne. Z jednej strony obowiązująca już ustawa nie dotyczy już istniejących placówek, z drugiej strony w Polsce rocznie zamyka się około 400 aptek (np. z powodu wymówienia najmu lokalu). Jeżeli właścicielami tych aptek nie są farmaceuci, to oznacza, że ponownie nie będą mogli otworzyć placówki. W dużych miastach nie powstaną nowe apteki, bo już teraz jedna apteka przypada na mniej niż 3 tys. mieszkańców. Posłowie PiS uchwalili ustawę pomimo krytycznych uwag UOKiK oraz Biura Analiz Sejmowych oraz resortu rozwoju wicepremiera Mateusza Morawieckiego. Podkreśla się, że przepisy nowej ustawy osłabią pozycję negocjacyjną niezależnych rozdrobnionych aptek wobec hurtowni, co przełoży się na możliwą podwyżkę cen leków (w Polsce około 70-75 proc. rynku hurtowego leków mają trzy firmy!).  A dla obywateli ceny leków są najważniejsze i jak inne wprowadzane przepisy prawne nie będą istotne zastrzeżenia zgodności z przepisami konstytucji (podkreślało się, że przepisy naruszają w nieuzasadniony sposób gwarantowaną konstytucyjnie wolność działalności gospodarczej – art. 22 konstytucji).

Obecnie z 14,7 tys. aptek w Polsce jedynie 594 należą do zagranicznych przedsiębiorców, a wszystkie największe sieci to polski, głównie rodzinny kapitał. Około 5900 placówek to apteki sieciowe.  Rynek apteczny w latach 2016-2021 będzie się będzie rozwijał się w tempie 4,8%, od sprzedaży 31,4 mld złotych do 39,6 mld w 2021 roku (raport firmy PMR „Rynek farmaceutyczny i ochrony zdrowia w Polsce 2016. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016–2021).  Należy pamiętać, że stale zmniejsza się liczba osób czynnych zawodowo, co w przyszłości może negatywnie wpłynąć na rynek farmaceutyczny.  Wprowadzone regulacje „apteka dla aptekarza” nie są wyjątkiem w krajach Unii Europejskiej, choć liczba tych krajów nie stanowi większości i raczej obserwuje się tendencje odchodzenia od tego systemu regulacji. Regulacje, które ograniczają działalność rynku aptecznego tzw. model rynku zamkniętego obowiązują w około 25% krajów Unii Europejskiej (np. w Austrii, Niemczech). Model tzw. rynku otwartego, bez restrykcyjnych regulacji występuje w 6 krajach Unii Europejskiej (np. w Czechach). Zmiany przepisów dotyczących przekazania własności aptek w posiadanie farmaceutów na Węgrzech doprowadziły do poprawy kondycji finansowej aptek, ale nie zmniejszyły ceny leków. Czy w Polsce farmaceuci obawiają się rynku „otwartego”?. Bezwzględnie tak! Rynek „zamknięty” to ochrona właścicieli aptek, jednak w tym przypadku nie liczy się interes pacjenta. Będzie to można szybko sprawdzić i wykazać czy obecnie wprowadzona regulacja wpłynie na obniżenie cen leków. Dobrym przykładem wolnego rynku aptecznego jest Norwegia, którą co prawda zdominowały sieci apteczne, ale wzrosła liczba aptek i obniżyły się ceny leków!.

W 2012 roku w okresie rządów Platformy i PSL został wprowadzony na wniosek samorządu aptekarskiego całkowity zakaz reklamy aptek. Rządy PiS utrzymują ten zakaz. Ponadto farmaceuci, właściciele aptek, wnioskują wprowadzanie zakazu sprzedaży leków poza aptekami, chociaż obecnie jest to tylko minimalna i marginalna część rynku farmaceutycznego.

A jakie rozwiązania dla pacjentów? Ceny leków refundowanych są takie same we wszystkich aptekach i stanowi około 35-40% sprzedaży wszystkich leków. Należy jednak podkreślić, że Polska jest w czołówce krajów o jednym z najwyższych poziomów współpłacenia za leki!. Zupełnie nieznany jest fakt, że w wielu przypadkach cena wypisanego przez lekarza leku np. na ryczałt różni się od tego wypisanego na 100% o kilka groszy, czy o złotówkę Problem kosztów ponoszonych przez pacjenta pojawia się przy zakupie leków na receptę niepodlegających refundacji (około 20% sprzedaży), oraz leków OTC (over the counter) leków wydawanych bez recepty oraz wyrobów medycznych. Każdy pacjent, który otrzymuje receptę na lek bez refundacji, szybko przekonuje jak zależnie od apteki istnieją ogromne różnice w cenach tych leków przekraczające nawet kilkadziesiąt procent. Pacjent często krąży pomiędzy aptekami szukając realizacji recepty za najmniejszą cenę a lekarz często jest zmuszany do wypisywania tych leków na osobnej recepcie. W wyszukiwarce internetowej można znaleźć informację o dostępności danego leku w najbliższych miejsca zamieszkania aptekach, ale względu na zakaz reklamy aptek pacjent nie otrzyma informacji o cenie leku. Dążenie do wyeliminowania sprzedaży poza apteką sprzedaż leków i wyrobów medycznych jest tylko dbaniem aptekarzy o zwiększenie zysków. Dlaczego pacjent, który np. ma zalecony przez lekarza dany lek poza recepturowy np. p. gorączkowy czy np. lek do stosowania na rany, błonę śluzową i skórę ma go koniecznie wykupić w aptece a nie w innym sklepie czy sklepie internetowym? Jeżeli nawet sam podejmuje decyzję o zakupie danego leku to i tak dbając o swoje zdrowie jest zobowiązany do przeczytania ulotki czy w razie wątpliwości skonsultowanie się lekarzem czy farmaceutą.

Prawo umożliwia wysyłkową sprzedaż leków, na które nie wymaga się recepty, w sieci pojawia się coraz więcej sklepów internetowych. Opierając się na doświadczeniach internetowych znanych od dawna porównywarek cen sprzętu AGD, zabawek dla dzieci, RTV, usług itp. w polskim Internecie pojawiły się też porównywarki cen leków OTC. Nie należy wykorzystywać tylko jednej porównywarki, należy wybrać rekomendowany sklep internetowy. Powinno się sprawdzić koszty przesyłki. Zakup w Internecie powinien dotyczyć kilku produktów, w wielu sklepach internetowych po przekroczeniu pewnej sumy zakupu przesyłka jest za darmo. Sprzedaż przez apteki z roku na rok rośnie w szybkim tempie. Jak wynika z danych IMS e-apteki są również ważnym podmiotem dystrybucji produktów pielęgnacyjnych, mleka dla dzieci oraz witamin i minerałów.

 

Jakie powinny nastąpić zmiany korzystne dla pacjenta, co spowoduje obniżkę kosztów leków?

 

  1. Wzrost wydatków na ochronę zdrowia, który między innymi powinien doprowadzić do zmniejszenia kosztów współpłacenia za leki refundowane
  2. Zlikwidowanie zakazu reklamy aptek
  3. Niezbędne jest wprowadzenie jawności kosztów leków wypisywanych na receptę a nieobjętych refundacją (np. wprowadzenie obowiązku umieszczania tych cen w Internecie)
  4. Dalsze znaczne zwiększenie sprzedaży internetowej

 

Imię i nazwisko Autora znane redakcji

tagi

Informacje

Nadchodzące wydarzenia

There are no upcoming events at this time.

767aca479172308851e50bc3b02e6614FFFFFFFFFF